Στο ΕΠΙ ΤΗΣ ΟΥΣΙΑΣ Ιανουαρίου 2026, όσον αφορά τα ναυτιλιακά νέα εστιάζουμε το ενδιαφέρον μας στις γεωπολιτκές αναταραχές οι οποίες δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένου κινδύνου για το πρώτο τρίμηνο του τρέχοντος έτους και στις τροποποιήσεις σε βασικές συμβάσεις και κώδικες του ΙΜΟ που τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026.

Ακόμα, εστιάζουμε στις εκτιμήσεις της αγοράς των containerships για το έτος 2026, στη δυναμική ανάκαμψη των capesize για τα bulk carriers, στην κερδοφόρα και προσαρμοστική αγορά των δεξαμενόπλοιων καθώς και στο εμπόδιο της υπερπροσφοράς πλοίων για την ανάκαμψη της αγοράς των LNG carriers.

Στα φορολογικά νέα, το φορολογικό τμήμα της Moore Greece συνοψίζει τα κύρια σημεία της εφαρμογής της  Ε. 2113/2025 σχετικά με τη μείωση κατά 30% των συντελεστών ΦΠΑ υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις στα νησιά Λέσβο, Κω, Σάμο, Χίο, Σαμοθράκη και του νομού Δωδεκανήσου.

Το 2026 ξεκίνησε με τη ναυτιλία στο επίκεντρο μιας πρωτοφανούς γεωπολιτικής αναταραχής. Το τελευταίο τρίμηνο του προηγούμενου έτους αποτέλεσε μία από τις πιο έντονες περιόδους αστάθειας των τελευταίων δεκαετιών, όπως αναφέρεται σε άρθρο που δημοσιεύθηκε στη Ναυτεμπορική.

Επίσης, οι διαταραχές που καταγράφηκαν και σχετίζονται με κυρώσεις, ψευδείς σημαίες, παρεμβολές GPS, στρατιωτικές επιθέσεις και κατασχέσεις πλοίων, δημιουργούν ένα περιβάλλον αυξημένου κινδύνου για το πρώτο τρίμηνο του 2026, σύμφωνα με τους αναλυτές της Windward.

Μια σειρά τροποποιήσεων σε βασικές συμβάσεις και κώδικες του ΙΜΟ τέθηκαν σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026, περιλαμβάνοντας την αναφορά χαμένων εμπορευματοκιβωτίων καθώς και υποχρεωτική εκπαίδευση για την πρόληψη της παρενοχλιτικής συμπεριφοράς και του εκφοβισμού στη θάλασσα.

Επίσης, μεταξύ άλλων περιλαμβάνονται και η ενίσχυση της ασφάλειας των πλοίων που χρησιμοποιούν πετρέλαιο ως καύσιμο, η απαγόρευση της χρήσης ή της αποθήκευσης κατασβεστικών μέσων που περιέχουν PFOS, καθώς και οι τροποποιήσεις στον κώδικα IGF που αποσκοπούν στην ενίσχυση της ασφάλειας μέσω της ρύθμισης ποικίλων ζητημάτων, όπως οι χώροι προετοιμασίας καυσίμου, η δομική πυροπροστασία και οι επικίνδυνες ζώνες.

Έπειτα από την αναθεώρηση του Merchant Shipping Notice 150 (rev.1) της Μάλτας, οι οικονομικές καταστάσεις μαλτέζικων εμπορικών ναυτιλιακών οργανισμών μπορούν να ελεγχθούν σε οποιαδήποτε χώρα, εφόσον έχουν καταρτιστεί με βάση ένα πλαίσιο που είναι αποδεκτό στη Μάλτα, όπως τα Διεθνή Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς. Τα οικονομικά αποτελέσματα μπορεί να είναι είτε για αυτόνομες οντότητες είτε για μέρος ενός ενοποιημένου ομίλου εταιρειών.

Σε εφαρμογή του νόμου 4611/2019 που ψηφίστηκε στις 15 Μαΐου 2019, ψηφίστηκε από την Υπουργό Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, η απόφαση για την υποχρεωτική καταβολή από τους εργοδότες της αποζημίωσης απόλυσης των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα μέσω τραπεζικού λογαριασμού ή λογαριασμού πληρωμών.

Οι εργοδότες υποχρεούνται πλέον να καταβάλουν την αποζημίωση απόλυσης των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα αποκλειστικά σε λογαριασμούς πληρωμών των δικαιούχων. Επίσης, τόσο για την καταβολή των αποζημιώσεων απόλυσης όσο και για την καταβολή των μισθών, οι εργοδότες υποχρεούνται να αναφέρουν για κάθε καταβολή την αιτιολογία και το χρονικό διάστημα που αφορά, σύμφωνα με δημοσίευμα του Taxheaven.gr.

Με την εγκύκλιο Ε.2094/2019 της ΑΑΔΕ κοινοποιούνται οι διατάξεις του άρθρου 20 του ν.4613/2019 για τις προθεσμίες καταχώρισης στο e-Μητρώο Πλοίων και παρέχονται διευκρινίσεις για την εφαρμογή των διατάξεων του άρθρου 51 του ν.4569/2018 και του ν.4256/2014, σύμφωνα με άρθρο του taxheaven.gr.

Ειδικά για τις προθεσμίες καταχώρησης, αυτές ορίζονται σε 60 ημέρες για τα ιδιωτικά πλοία αναψυχής υπό ελληνική σημαία από τη νηολόγησή τους ή την εγγραφή τους στα Βιβλία Εγγραφής Μικρών Σκαφών, 15 ημέρες για τα επαγγελματικά πλοία αναψυχής, από τη νηολόγησή τους για τα υπό ελληνική σημαία πλοία, ή από την ημερομηνία χορήγησης της τυχόν απαλλαγής από το Φ.Π.Α. για τα υπό ξένη σημαία πλοία.

Τέλος, η προθεσμία καταχώρησης ορίζεται σε 15 ημέρες για τα επαγγελματικά τουριστικά ημερόπλοια, από τη νηολόγησή τους ή την εγγραφή τους στα Βιβλία Εγγραφής Μικρών Σκαφών για τα υπό ελληνική σημαία πλοία/σκάφη, ή από την ημερομηνία χορήγησης της τυχόν απαλλαγής από τον Φ.Π.Α. για την απόκτηση του σκάφους για τα υπό ξένη σημαία πλοία/σκάφη.

Κράτος Δικαίου από το ΣτΕ

Το Συμβούλιο της Επικρατείας (ΣτΕ) προέβη σε μία απόφαση που φαίνεται να ανατρέπει τις συνήθεις τακτικές του Υπουργείου Οικονομικών. 

Με αφορμή το φορολογικό πρόστιμο που είχε επιβληθεί σε έναν φορολογούμενο το ΣτΕ όχι μόνον έκρινε πως αυτό έχει παραγραφεί αλλά ήρθε να ενισχύσει τις θεμελιώδεις αρχές του Συντάγματος και της ασφάλειας του δικαίου.

Την απόφαση σχολιάζει ο κ. Παναγιώτης Βαρελάς, Partner της Moore Stephens, επικεφαλής του τμήματος Tax Consulting.

Νέα έρευνα της Moore Stephens παρουσιάζει τις προσδοκίες  για τα λειτουργικά έξοδα  των πλοίων. Στην έρευνα συμμετείχαν σημαντικά στελέχη της ναυτιλιακής κοινότητας σε Ευρώπη και Ασία, κυρίως πλοιοκτήτες, αλλά και διευθυντές, ναυλωτές, μεσίτες και επαγγελματικοί σύμβουλοι.

Ο μέσος όρος των ετήσιων λειτουργικών εξόδων που θα προκύψει στο τέλος του 2017 αναμένεται να είναι αυξημένος σε σχέση με το 2016, ενώ θα συνεχίσουν να αυξάνονται και κατά  το 2018. Οι κατηγορίες των επισκευών και συντηρήσεων καθώς και των ανταλλακτικών αναμένεται να παρουσιάσουν τη μεγαλύτερη αύξηση. Οι παράγοντες που αναγνωρίστηκαν ότι επηρεάζουν περισσότερο  τα λειτουργικά έξοδα είναι τα κόστη χρηματοδότησης , η προσφορά πληρώματος και οι αλλαγές στη νομοθεσία.

Με την εγκύκλιο Ε.2091 δίνονται διευκρινίσεις σχετικά με τη φορολογική μεταχείριση οφειλών που επανατιμολογούνται σε συνδεδεμένη εταιρεία κατόπιν παραίτησης από το δικαίωμα είσπραξής τους βάσει αμοιβαίας συμφωνίας, πριν την έναρξη ισχύος των διατάξεων του ν.4172/2013.

Κατά συνέπεια και δεδομένου ότι οι φορολογικές διατάξεις ερμηνεύονται στενά, τα ποσά λόγω διαγραφής απαιτήσεων κατά πελατών βάσει αμοιβαίας συμφωνίας δεν εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδά της κατά το μέρος που δεν καλύπτεται από τη σχηματισθείσα πρόβλεψη βάσει των διατάξεων της περ. θ' της παρ.1 του άρθρου 31 του ν.2238/1994, δεδομένου ότι δεν έχουν εξαντληθεί όλα τα ένδικα μέσα για την είσπραξη των απαιτήσεων αυτών, όπως ρητά προβλέπεται στις διατάξεις αυτές.